Διάβαση Σαγγάριου ποταμού (10 – 11 Αυγ 1921)


Τον Αύγουστο του 1921, κατά τη διάρκεια της Μικρασιατικής Εκστρατείας η VII Μεραρχία, με Διοικητή τον Συνταγματάρχη Πεζικού Πλατή Ανδρέα, ενισχυμένη με το 16ο Σύνταγμα Πεζικού της XI Μεραρχίας, μοίρα Πεδινού Πυροβολικού και μοίρα Βαρέως Πυροβολικού, είχε παραμείνει έπειτα από διαταγή της Στρατιάς Μικράς Ασίας δυτικά του Σαγγάριου. Αποστολή της αρχικά, ήταν να καλύψει την πλευρική κίνηση των Α΄ και Γ΄ Σωμάτων Στρατού, προς τα νότια του Σαγγάριου, και στη συνέχεια να επιτεθεί κατά μέτωπο, ανατολικά του ποταμού.

Η VII Μεραρχία με διαταγή που εκδόθηκε στις 2230 της 10ης Αυγούστου, καθόριζε τα εξής: Στον ποταμό Σαγγάριο θα γινόταν ζεύξη σε δύο σημεία από το Λόχο Γεφυροποιών με μέριμνα του Αρχηγού Μηχανικού της Μεραρχίας. Το 37ο Σύνταγμα Πεζικού θα διέθετε προσωρινά τάγμα του για την άμεση κάλυψη της γεφυροκατα­σκευής. Το Σύνταγμα αυτό θα διέβαινε τον ποταμό με βάρκες γρήγορα και αιφνιδιαστικά, μεταφέροντας τα πολυβόλα με τα χέρια. Μετά τη διάβαση του ποταμού θα ενεργούσαν με τις λόγχες και θα καταλάμβανε τα πρώτα χαρακώματα ανατολικά του ποταμού, όπου θα εγκαθιστούσε προγεφύρωμα. Τάγμα του 22ου Συντάγματος Πεζικού, που θα είχε αναπτυχθεί στην κορυφογραμμή δυτικά του ποταμού, θα υποστήριζε με πυρά τη διάβαση του 37ου Συντάγματος Πεζικού. Το πυροβολικό ταγμένο στις αναγνωρισμένες θέσεις, θα υποστήριζε επίσης το 37ο Σύνταγμα Πεζικού και θα άρχιζε να βάλλει από τη στιγμή που οι Τούρκοι θα επεσήμαναν τις θέσεις των τμημάτων.

Το σημείο ζεύξης του ποταμού είχε καθοριστεί από το Διοικητή Μηχανικού της Μεραρχίας στα 1.500 μέτρα νότια από τη γέφυρα Μπεϊλίκ. Παρά τις προφυλάξεις -την περιτύλιξη των τροχών με κενούς σάκους και την αντικατάσταση των βουβαλιών με άλογα της Συζυγαρχίας Πεδινού Πυροβολικού- ο θόρυβος από την κίνηση έγινε αντιληπτός από τα πλησιέστερα τουρκικά τμήματα, τα οποία άρχισαν να βάλλουν με πυρά αυτόματων όπλων προς την κατεύθυνση του θορύβου. Ο κίνδυνος ήταν σοβαρός, γιατί ενδεχόμενη διάτρηση των βαρκών από τις βολίδες, θα τις καθιστούσε άχρηστες.

Με εναλλασσόμενες προωθήσεις και στάσεις, η γεφυροκατασκευή πέτυχε να φθάσει στο καθορισμένο σημείο ζεύξης στις 0300 της 11ης Αυγούστου. Περίπου στις 0400 εγκαταστάθηκε πορθμείο με δύο πάκτωνες, ενώ άρχιζε ταυτόχρονα η κανονική ζεύξη του ποταμού, η οποία και ολοκληρώθηκε σε είκοσι τρία  λεπτά κάτω από τα συνεχή πυρά των Τούρκων. Η γέφυρα κατασκευάστηκε περίπου στα 1.500 μέτρα νότια από την καταστραμμένη σιδηροδρομική γέφυρα από πέντε πάκτωνες με μήκος ζεύγματος 4,50 μέτρα ο καθένας. Στη συνέχεια κατασκευάστηκε  περίπου 2.500 μέτρα νοτιότερα της πρώτης και δεύτερη λεμβόζευκτη γέφυρα, η οποία ολοκληρώθηκε στις 0700.

Στις 0410, με την εγκατάσταση του πορθμείου, άρχισε η γρήγορη διαπεραίωση των τμημάτων του 37ου Συντάγματος Πεζικού και μέσα σε μισή ώρα πέρασαν απέναντι τα Ι/37 και ΙΙΙ/37 Τάγματα. Μετά την ολοκλήρωση της γέφυρας, περίπου στις 0500, πέρασε και το υπόλοιπο Σύνταγμα κάτω από τα πυρά των Τούρκων, τα οποία όμως δεν ήταν εύστοχα λόγω ομίχλης. Το 37ο Σύνταγμα κατέλαβε αμέσως θέσεις για άμυνα ανατολικά του ποταμού. Στις 0600, ο Διοικητής του Συντάγματος Συνταγματάρχης Πεζικού Γρηγοράκης Κωνσταντίνος διέταξε επίθεση με δύο τάγματα στο πρώτο και ένα στο δεύτερο κλιμάκιο επίθεσης. Τα τάγματα άνοιξαν με δυσκολία διόδους μέσα από τους καλαμώνες και προχώρησαν κάτω από την προστασία του φίλιου πυροβολικού, το οποίο αφού επωφελήθηκε από τη διάλυση της ομίχλης στα υψηλότερα σημεία του εδάφους, επισήμανε τις τουρκικές θέσεις και άρχισε να βάλλει δραστικά εναντίον τους. Στις 0700 κατέλαβαν με έφοδο τον οργανωμένο και ισχυρά κατεχόμενο χαρακτηριστικό κωνικό λόφο, ο οποίος βρισκόταν νότια της σιδηροδρομικής γραμμής και σε απόσταση 1.000 μέτρων περίπου από αυτή.

Στις 0600 της 11ης Αυγούστου, είχε συντελεσθεί με επιτυχία η βίαιη διάβαση του Σαγγάριου. Για την εξασφάλιση όμως των γεφυρών και την εγκατάσταση του προγεφυρώματος σε κατάλληλη θέση, το 37ο Σύνταγμα Πεζικού συνέχισε την προέλαση σε βάθος τεσσάρων χιλιομέτρων περίπου από το αρχικό σημείο ζεύξης.  Δημιούργησε έτσι ένα ευρύ και ισχυρό προγεφύρωμα ανατολικά του Σαγγαρίου, που στήριζε το αριστερό (βόρειο) άκρο του στο ποτάμι και το δεξιό του (νότιο) στον Κωνικό Λόφο, ο οποίος αργότερα αποκλήθηκε «Λόφος Θανάτου» εξαιτίας των φονικών αγώνων που έγιναν εκεί.  Για την προσφορά του αυτή, αλλά και για την όλη δράση του στη διάρκεια της Μικρασιατικής Εκστρατείας, απονεμήθηκε στην Πολεμική Σημαία του ο Ταξιάρχης Αριστείου Ανδρείας.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s