Ελληνικός Εμφύλιος Πόλεμος (1946-1949)


ΝΟΦ-ΕΑΜ-ΚΚΕ

ΝΟΦ-ΕΑΜ-ΚΚΕ

Ως περίοδος «Εμφυλίου Πολέμου» (ή συμμοριτοπόλεμου ή ανταρτοπολέμου) ορίζεται το χρονικό διάστημα από την αποχώρηση των στρατευμάτων κατοχής, από τον ελλαδικό χώρο, μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 1949. Αποτέλεσε μια ένοπλη σύγκρουση, που έγινε στην Ελλάδα, μεταξύ του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ελεγχόμενου απο το ΚΚΕ) και του Ελληνικού (ή Εθνικού) Στρατού.

Το στρατιωτικό σκέλος του Εμφυλίου Πολέμου ξεκίνησε, στις 31 Μαρτίου 1946, με την επίθεση τμημάτων του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ) στο σταθμό χωροφυλακής Λιτόχωρου και έλαβε τέλος τη νύχτα της 29ης Αυγούστου 1949 με την κατάληψη του υψώματος «Κάμενικ» (σημ. «Ανθυπολοχαγού Παναγιώτου Ι.»), στο Γράμμο, από τον Ελληνικό Στρατό και την ήττα του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας. Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις βέβαια συνεχίστηκαν σε μικρότερη έκταση μέχρι το τέλος του 1949.

Με μεταγενέστερη νομοθεσία επί κυβερνήσεως ΠΑΣΟΚ (Ανδρ. Παπανδρέου) (Ν. 1863/89) άρθηκαν οι συνέπειες από καταδίκες όσων συμμετείχαν σε ομάδες την περίοδο της Κατοχής και του Εμφυλίου Πολέμου έως και την 24 Ιουλίου 1974, με τη διαγραφή των ποινών από τα δελτία του ποινικού μητρώου.

Ο Ελληνικός Εμφύλιος Πόλεμος εντάσσεται στην πρώτη φάση του «Ψυχρού Πόλεμου», με συνέπειες που επηρέασαν για αρκετά χρόνια μετά το πέρας του και τις δύο πλευρές.

17 σκέψεις σχετικά με το “Ελληνικός Εμφύλιος Πόλεμος (1946-1949)

  1. Άντε να υποχωρήσουμε στο «ανταρτοπόλεμος», αλλά «»εμφύλιος»»; Τι είμαστε, Βόρειοι και Νότιοι;

  2. Ἐὰν μποῦν εἰσαγωγικὰ σὲ ὅλες τὶς λέξεις «ἐμφύλιος» – ὅπως στὴν ἀρχικὴ παράγραφο – τότε κατὰ τὴν γνώμη μου εἶναι σωστό. Συνυπολογίζοντας ὅτι τὸ συντριπτικῶς μεγαλύτερο ποσοστὸ τοῦ ΔΣΕ συνίστατο ἀπὸ ἄτομα ποὺ αὐτοπροσδιορίζονταν ὡς «σλαβομακεδόνες» καὶ ὄχι Ἕλληνες, ἐνῶ πατρίδα τους θεωροῦσαν τὴν Σοβιετία, τότε σαφῶς ἡ μεταπολιτευτικὴ χρήση τῆς λέξεως «ἐμφύλιος» δὲν ἔχει σχέση μὲ τὴν πραγματικότητα. Ὅμως ἡ χρήση εἰσαγωγικῶν ἀποκαθιστᾶ τυχὸν παρερμηνεῖες.

  3. Παιδιά καλησπέρα,
    Θέλουμε να βρούμε έναν συγγενή μας που σκοτώθηκε το 1949 από νάρκη και δεν ξέρουμε που έχει θαφτεί. Θέλουμε να βρούμε τον τάφο του και να μεταφέρουμε τα οστά του. Μπορεί κάποιος να μας βοηθήσει πως μπορούμε να τον βρούμε; Σκοτώθηκε στο βασιλικό πωγωνιού τον Μάιο του 1949 ΦΟΥΡΝΟΔΑΥΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ.

    • Δυστυχώς η μόνη διαθέσιμη πληροφορία που έχουμε είναι: «Φουρνόδαυλος Θεόδωρος του Κων/νου, Στρατιώτης: Γεννήθηκε στη Μυγδαλιά Γορτυνίας Αρκαδίας το 1925, του 528 Τ.Π. Φονεύθηκε στο ύψ. Αγ. Παρασκευής Βασιλικού Πωγωνίου από έκρηξη νάρκης στις 2 Μαΐου 1949.» Δοκιμάστε στην Υπηρεσία Στρατιωτικών Αρχείων +30 21 0749 6422

  4. Γειά σας. Θα ήθελα να σας κάνω 2 ερωτήσεις:

    1) Θα ήθελα να ρωτήσω πόσο ακριβή είναι τα στοιχεία των πεσόντων που αναγράφονται εδώ:
    https://stratistoria.wordpress.com/2015/06/06/1944-emfylies-sygrouseis-dead/

    Υπάρχουν δυο άτομα σε αυτή τη λίστα που ηταν αδέρφια του παππού μου, και η ημερομηνία εκτέλεσης τους δεν συνάδει με την ημερομηνία εκτέλεσης που αναγράφονται στους προσωπικούς τους τάφους. Πόσο έμπιστη ειναι η πηγή σας? Ειναι ανοικτά προσβάσιμη στο ιντερνετ?

    2) Αυτά τα δυο άτομα συνελήφθησαν κατά της μάχη της Καλαμάτας στις 9 Σεπτεμβρίου και εκτελέστηκαν στις 20 του μηνός. Σύμφωνα με τα στοιχεία σας, ήταν εύζωνες. Απο ποιον συνελήφθησαν, απο τους κομμουνιστες? Αν ηταν απο τους κομμουνιστες, τότε μπορούμε να θεωρήσουμε πως ηταν ταγματασφαλίτες? Υπάρχει περίπτωση να μην ήταν, δεδομένου πως εκεινη την εποχή οι κομμουνιστές σκότωναν αδιακρίτως ακόμα και αθώους ανθρώπους?

    • Δυστυχώς δεν διαθέτουμε άλλες πληροφορίες. Τα στοιχεία προέρχονται απο τη βάση δεδομένων της Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού. Μπορείτε να κάνετε αναζήτηση για τα άτομα που ενδιαφέρεστε επικοινωνόντας με τη ΔΙΣ. Η ΔΙΣ τηρεί αρχείο για τους νεκρούς στρατιωτικούς και όχι για τους πολίτες που έχασαν τη ζωή τους την περίοδο 1940-1949. Εαν έχει καταχωριστεί σαν εύζωνος το πιθανότερο είναι ότι ήταν.

      • Ευχαριστώ πολύ για την απάντηση! Συγνώμη αλλά τωρα την είδα, θεώρησα πως δεν θα μου απαντούσατε ποτέ. Ναι, μολις επικοινώνησα με τη ΔΙΣ.
        Ποιοι ακριβώς σημείωσαν τους πεσόντες ως «εύζωνες»? Έτσι χαρακτηρίστηκαν απο τους κομμουνιστες που τους εκτέλεσαν ή απο κάποια κρατική αρχή?

        ΥΓ: Φανταζομαι πως το «Ευζωνες» αναφερεται στους ταγματασφαλίτες….

      • Τα Τάγματα Ευζώνων και τα Τάγματα Ασφαλείας ήταν στρατιωτικές μονάδες που σχηματίστηκαν απο την κατοχική Κυβέρνηση με σκοπό την αντιμετώπιση της αυξημένης κομμουνιστικής τρομοκρατίας. Με την απελευθέρωση της Ελάδος και την άφιξη της ΝΟΜΙΜΗΣ Ελληνικής Κυβερνήσεως, όσοι επέζησαν απο τις επιθέσεις του ΕΛΑΣ, παραδόθηκαν στις Αγγλικές και Ελληνικές Δυνάμεις, αφοπλίστηκαν και διαλύθυκαν. Με την έναρξη του 3ου Γύρου απο το ΚΚΕ, οι περισσότεροι εντάχθηκαν στον τακτικό στρατό ή στα τάγματα Εθνοφυλακής. Οι κομμουνιστές έβριζαν Χίτες, ταγματασφαλίτες, τσολιάδες όποιον τους αντιστεκόταν. Να σας διαβεβαιώσω ότι την επίμαχη περίοδο και τις αμέσως επόμενες δεκαετίες τα μέλη αυτών των ομάδων έχαιραν εκτίμησης απο τον πληθυσμό. Με την σταδιακή επικράτηση της κομμουνιστικής ιδεολογικής κυριαρχίας σήμερα τα θεωρούνε βρισιές.

      • Γεια και ευχαριστώ για την απάντηση. Προσωπικά δεν ειμαι υπερ του κομμουνισμου. Εφαρμόστηκε και εξαθλίωσε ολους τους λαους που τον εφάρμοσαν. Ο Γράμμος και ο Βίτσι χρειαζόταν για να σωθει η Ελλάδα ΚΑΙ απο αυτή τη λαίλαπα.

        Τώρα, οσον αφορά τα δύο άτομα (τρία ήταν αλλά το τρίτο δεν εμφανίζεται στη λίστα σας) εχουν γίνει μεγάλες συζητήσεις για αυτούς στην οικογένεια. Η αλήθεια είναι πως οι ταγματασφαλίτες δεν ηταν τα καλύτερα παιδιά. Ειναι γνωστό πως τα ταγματα ευζώνων όρκιζαν πίστη στον Αδόλφο. Επίσης πως εκαναν μαζί με τους Γερμανούς εκτελέσεις. Αυτα ειναι αδιάσειστα στοιχεία και δε μπορούν να αμφισβητηθούν.

        Τελος πάντων…γνωρίζω κάποιες απο τις δράσεις ενος απο τους δυο που αναφέρεστε στη σελιδα σας (του Φώτη) οπότε γνωρίζω και προσωπικά ποσο «καλα» ηταν τα ταγματα ευζώνων.

      • Αγαπητέ, καθένας πρέπει να κρίνεται μέσα στην ιστορική περίοδο στην οποία έδρασε. Η πράξεις, ιδιαίτερα σε εκρυθμές καταστάσεις όπως η κατοχή, δεν μπορεί να κρίνονται με όρους καλό-κακό αλλά ίσως εξαναγκασμού, ανάγκης, αίτιου και αιτιατού. Η πολιτεία την περίοδο εκείνη, σύμφωνα με τις τότε συνθήκες έκρινε και άλλους τιμώρησε άλλους αθώωσε. Δεν μπορουμε όμως να αγνοούμε οτι οι άνδρες αυτοί εντάχθηκαν σε αυτές τις μονάδες (Ανοιξη 1943 και μετέπειτα) για να αντιμετωπίσουν την αυξανόμενη κομμουνιστική τρομοκρατία. Μέχρι το 1943 ο ΕΛΑΣ είχε διαλύσει πολλές μη-κομμουνιστικές αντιαστασιακές ομάδες όπως του Ψαρρού στη Στερεά Ελλάδα, του Καραχάλιου (ΕΣ) στην Πελοπόννησο ενω είχε επιτεθει χωρις ειτυχία εναντιον του ΕΔΕΣ καθώς και πολλές υπηρεσίες Χωροφυλακής. Στην υπαιθρο η τρομοκρατία και τα λαϊκά δικαστηρια και οι κατασχέσεις τροφίμων και δολοφονίες δικηγόρων, δασκάλων, δημάρχων κλπ ήταν καθημερινότητα. Σε διεθνές επίπεδο, η Γερμανία είχε πάρει την «κάτω βόλτα» και η Ιταλία ήταν έτοιμη να συνθηκολογήσει (Σεπ. 1943).
        Αρα, εαν τα μέλη τους ήταν φασίστες όπως προπαγανδίζει το ΚΚΕ (κάποιοι σίγουρα θα ήταν), θα είχαν φροντίσει να ενταχθούν όταν οι Ναζί ήταν στο απόγειο της δύναμής τους και όχι όταν βρίσκονταν σε κάθοδο και η νίκη των Συμμάχων ήταν πιο πιθανή. Επίσης πολλές απο αυτές διοικούνταν απο Ελληνες αξιωματικούς που είχαν πολεμήσει το φασιμσό και το ναζισμό δύο χρόνια πριν. Ειναι δύσκολο να πιστέψουμε ότι και αυτοί ξαφνικά ενστερνίστηκαν το φασισμό και οι μόνοι αγνοί ήταν οι κομμουνσιτές οι οποίοι τον Οκτώβριο του 1940 έλεγαν στους στρατιώτες να πετάξουν τα όπλα τους και να τα βρουν με τους Ιταλούς.
        Υπήρξε περίεργη ή ψυχολογία των Ελλήνων πολιτών σχετικά με τα Τάγματα Ασφαλείας. Κανένας δεν επιθυμούσε την ενταξή τους σε αυτά, διότι, συνεργάζονταν φανερά με τον Γερμανό και κανένας δεν επιθυμεί την διάλυσή των, διότι τα θεώρούσε ως το αντίρροπο του κομ­μουνιστικού κινδύνου. Τα τάγματα Ασφαλείας, καίτοι όργανα της Κατοχικής Κυβερνήσεως και συνεργαζόμενα μετά των Γερμανών, αναγνωρίζεται, έν τούτοις, ότι αποτέλεσαν σο­βαρό παράγοντα ματαιώσεως των σχεδίων των κομμουνιστών. Ηταν άλλωςτε ή μόνη πραγματική υπολογίσιμη δύναμη μέχρι το Δεκ 1944 οπότε και ηρθε στην Ελλάδα η 3η ΕΟΤ και οι Αγγλοι.

        Στο Blog αυτό ανεβάζουμε αυθεντικά κείμενα της εποχής με χρονολογική σειρά. Ετσι ελπίζουμε να διευκολύνουμε τον αναγνώστη να ενώσει το κομμάτια τους πάζλ με τη σωστή σειρά.
        Καλή συνέχεια στην αναζήτησή σου

  5. Γνωρίζει καποιος σας παρακαλώ πολύ τίποτα για τους τραυματίες των ανταρτών στην μάχη της Αριδαίας,τι απέγιναν? Θα σας ημουν υπὀχρεη,ένας απο αυτους ηταν ο παππούς μου. Γεώργιος Γαλανόπουλος απο Θηριόπετρα Αριδαίας. Δεν γνωρίζουμε αν έζησε στην Ελλάδα ή πέθανε κάπου έξω απο τον Ελλάδικο χώρο. Οποιος μπορει να μας πει κάτι,τον ευχαριστώ εκ των προτέρων.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.